İş Sağlığı ve Güvenliğinin Temel Taşı: Risk Değerlendirmesi

İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının temelini risk değerlendirmesi oluşturur. İşyerlerinde meydana gelebilecek kazaların, meslek hastalıklarının ve maddi kayıpların önlenmesi için tehlikelerin önceden belirlenmesi ve gerekli tedbirlerin alınması büyük önem taşımaktadır.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tüm işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılması yasal bir zorunluluktur. Ancak risk değerlendirmesi yalnızca mevzuat gerekliliği olarak görülmemeli, işletmelerin güvenli ve sürdürülebilir çalışma ortamı oluşturmasının en önemli araçlarından biri olarak değerlendirilmelidir.

Risk Değerlendirmesi Nedir?

Risk değerlendirmesi; işyerinde bulunan veya dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin oluşturabileceği risklerin analiz edilmesi ve gerekli kontrol tedbirlerinin planlanması sürecidir.

Bu çalışma sayesinde;

• İş kazalarının önüne geçilir.
• Meslek hastalıkları azaltılır.
• Çalışanların sağlık ve güvenliği korunur.
• Üretim kayıpları önlenir.
• İşletmenin yasal yükümlülükleri yerine getirilir.
• Kurumsal güvenlik kültürü geliştirilir.

Risk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Risk değerlendirmesi belirli bir sistematik içerisinde gerçekleştirilir.

1. Tehlikelerin Belirlenmesi

İşyerindeki tüm faaliyetler incelenerek çalışanlara zarar verebilecek tehlikeler tespit edilir.

Örneğin:

• Elektrik tesisatları
• Hareketli makineler
• Kimyasallar
• Yüksekte çalışma faaliyetleri
• Forklift trafiği
• Yangın riskleri
• Ergonomik riskler

2. Risklerin Analiz Edilmesi

Belirlenen tehlikelerin meydana gelme olasılığı ve oluşturabileceği zararlar değerlendirilir.

3. Risklerin Derecelendirilmesi

Riskler düşük, orta, yüksek veya çok yüksek seviyelerde sınıflandırılır.

4. Kontrol Tedbirlerinin Belirlenmesi

Riskleri ortadan kaldıracak veya kabul edilebilir seviyeye indirecek önlemler planlanır.

5. İzleme ve Güncelleme

Alınan önlemlerin etkinliği düzenli olarak takip edilir ve gerekli durumlarda değerlendirme güncellenir.

Risk Değerlendirmesi Ne Sıklıkla Yenilenmelidir?

Risk değerlendirmesi tek seferlik bir çalışma değildir. İşyerinde meydana gelen değişiklikler doğrultusunda belirli aralıklarla güncellenmesi gerekir.

Çok Tehlikeli İşyerleri

Örneğin;

• İnşaatlar
• Madenler
• Metal üretim tesisleri
• Ağır sanayi işletmeleri

Bu işyerlerinde risk değerlendirmesi en geç 2 yılda bir yenilenmelidir.

Tehlikeli İşyerleri

Örneğin;

• Tekstil fabrikaları
• Ahşap işleme tesisleri
• Kimyasal depolama alanları

Bu işyerlerinde risk değerlendirmesi en geç 4 yılda bir yenilenmelidir.

Az Tehlikeli İşyerleri

Örneğin;

• Ofisler
• Bürolar
• Mağazalar

Bu işyerlerinde risk değerlendirmesi en geç 6 yılda bir yenilenmelidir.

Süre Dolmadan Risk Değerlendirmesi Hangi Durumlarda Güncellenmelidir?

Mevzuatta belirtilen süreler beklenmeden de risk değerlendirmesi yenilenmelidir.

Aşağıdaki durumlar güncelleme gerektirir:

• İş kazası meydana gelmesi
• Meslek hastalığı oluşması
• Ramak kala olay yaşanması
• Yeni makine veya ekipman alınması
• Üretim yönteminin değişmesi
• Yeni kimyasal kullanılması
• İşyerinin taşınması
• Bina veya tesis değişikliği yapılması
• Mevzuat değişikliği olması
• Acil durumları etkileyebilecek değişikliklerin meydana gelmesi

Risk Değerlendirmesi Yapılmamasının Sonuçları

Risk değerlendirmesi yapılmayan veya güncel tutulmayan işyerlerinde;

• İdari para cezaları uygulanabilir.
• İş kazaları ve meslek hastalıkları artabilir.
• Üretim kayıpları yaşanabilir.
• Hukuki ve cezai sorumluluklar doğabilir.
• İşletmenin itibarı zarar görebilir.

Bu nedenle risk değerlendirmesi yalnızca bir evrak olarak değil, işletmenin güvenlik yönetim sisteminin temel unsuru olarak ele alınmalıdır.

Sonuç

Risk değerlendirmesi, çalışanların güvenliğini sağlamanın ve iş kazalarını önlemenin en etkili yöntemlerinden biridir. İşletmelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi kadar çalışanlarına güvenli bir çalışma ortamı sunabilmesi için de risk değerlendirmelerini düzenli olarak gözden geçirmesi ve güncellemesi gerekmektedir.

Güneykent OSGB olarak işyerlerinize özel profesyonel risk değerlendirmesi hizmetleri sunuyor, tehlikeleri daha oluşmadan tespit ederek güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına katkı sağlıyoruz.